GRADSKI STAN SOSYAL KONUT PROJESİ

Mimarlığın başlangıç noktası olan ‘ev’, yaşam biçimlerimizi şekillendirirken toplumsal değişimler tarafından da sürekli yeniden tanımlanır. Tarım toplumundan sanayi devrimine uzanan süreçte ev ve kent tipolojileri yavaş ama köklü biçimde dönüşmüştür. Günümüzde ise değişim hızı, çoğu zaman insan ölçeğini, komşuluğu ve peyzajı gözetmeyen tasarlanmamış tekdüze yapılaşmalar üretmektedir.

​

TİPOLOJİ

Proje, sınırlı kaynaklarla nitelikli, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir konut modeli arıyor. İnsan ölçeğini aşmayan, komşuluk ilişkilerini güçlendiren, peyzajı yapıya davet eden ve ekonomik verimliliğe sahip bir tipoloji araştırıyor. Öneri, kullanımda olan iki farklı tipolojiyi temel alır. Avantaj ve dezavantajlarını kıyaslayarak bir senteze ulaşır:

1. Tip-A (Yoğun tipoloji): Yaygın konut tipolojisidir. Kat planının merkezinde dolaşım çekirdeği bulunur. Konut birimleri merkezdeki çekirdeğin etrafına yerleşir.  Bu tipoloji, daire başına düşen dolaşım alanı bakımından ekonomiktir. Fakat kat bazında nitelikli ortak alan imkânı sunmaz.

2. Tip-B (Seyrek tipoloji): Yarı-açık bir dolaşımın yalnızca bir yüzünde konut birimleri yer alır. Bu tipolojide dairelerin iki cephesi de atmosfere açılır. Daire başına düşen dolaşım alanı fazlalığı nedeniyle ekonomik değildir. Fakat yarı-açık koridor, insan ölçeği, komşuluk ve peyzaj açısından zengin mekânsal ilişkiler sunar.

Proje, bu iki tipolojiyi bir araya getiren bir karma blok tipolojisi (A+B+A) öneriyor. Bu sayede talep edilen yoğunluktaki konut sayısı, mekânsal zenginliğe imkân veren yarı-açık dolaşım sistemi çevresinde bir araya getirilir. Her kata hizmet eden dolaşım alanları doğrudan atmosfere ve bahçe perspektifine açılır. Katlarda ortak alan nişleri oluşur. Komşuluk ilişkileri pekiştirilir.

​

TİPOLOJİ VE YERLEŞİM

Karma tipolojiye sahip öneri blok, parsele L şeklinde yerleşir. Bu sayede ticaret birimleri sokağı sararak aktif bir zemin kat kurgusu oluşturur. İki cephesi kuşatılan iç bahçenin ise mahremiyeti artar. Zemin kattaki ortak alanlar bahçeye açılır. Bahçe, sokağa iki geçişle bağlanır.

Tasarlanan L bloklar parselin çevresine yerleştirilerek büyük bir orta bahçe yaratılır. Bu büyüklük, özelleşmiş bahçelerin arasında daha kamusal nitelikte bir ortak peyzaj alanı tasarlamaya imkân verir. Parselin üçgen köşesinde, karşılıklı yerleştirilen L bloklar arasında peyzajla desteklenen bir iç ticaret aksı yaratılır.

Dairelere ait depolar, teknik mahaller ve araç otoparkı tek ve geniş bir bodrum katta sağlanır. Ayrıca bahçe katından doğal ışık alan bir iç bahçe çevresinde ortak alanlar yer alır.

​

SOSYAL ÇEŞİTLİLİK VE ESNEK YAPI

Sosyal çeşitliliği desteklemek için kat bazında farklı konut tipleri bir araya getirilir.  Taşıyıcı sistemin düşey elemanları, plan içinde esnek yerleşimi mümkün kılacak şekilde koridor ve cephe akslarında yer alır. Bununla birlikte ıslak hacim ve teknik şaft sürekliliğini sağlamak üzere her blokta kat planları örtüştürülür. Sosyal dokuyu renklendiren “çeşitlilik” ile teknik çözümlerin maliyetini azaltan “tekrar” arasında bir denge kurulur.